Herkese yine Merhaba;

Daha seçimlerden önceki yazılarımda kriz geliyor demiştim. Kimse inanmamıştı. Ettim edemedim yazayım dedim. Pek sevmem "Ben söylemiştim" demeyi ama olsun.

Evet bu zaten 2010 yılında belli olan bir durumdu aslında. Krizin kaynağı Türkiye diye düşünmeyin. Biz dünyanın yaşadıklarını (2008 krizi) 2001 yılında yaşamıştık. Bankacılık sistemi ve içlerindeki çürük elmalar ayıklanmıştı. Bu sebep ile 2008 yılındaki krizi nispeten çok etkilenmeden atlatabildik. 2008 yılında işverenlerin işine geldi kriz. Daha ucuza ve/veya yarı fiyatına çalışmak zorunda bıraktılar işçileri/emekçileri. 2008 krizinden en karlı çıkanlar önce Kobiler ardından da Tüsiad oldu. Tüsiad zaten her krizden kar elde ederek çıkıyor. Anlamsız ama bu güne kadar yaptıkları faydalı bir iş göremedim. Bahsi geçen kuruluş içerisinde faydalı iş yapan vardır lakin bu bireyseldir. Tüsiad çatısı altında değildir.

Şimdi gelelim hepinizin merakla beklediği 2011 krizi ne zaman çıkar konusuna. Aslen kriz etkisini geçen haftalarda nispeten gösterdi. Dolar Euro ve Pound bir an için fırladı uçtu. Bu TCMB tarafından döviz alım ihalelerinin bir süreliğine askıya alınmasıyla etkileri hafifletildi. Malum yarın ve öbür gün (1-2 ağustos 2011) çok önemli. Zira ABD senatodan istediği kararları çıkartamaz ise ciddi sorunlar ile karşılaşacak. Bu da ucu bize kadar dokunan bir krizin patlamasının önünü açmış olacak. Tüm dünya bu oylamayı ve sonucunu bekliyor. Anlamsız aslında fakat artık tüm dünyanın ekonomisini bir olarak ele almak gerekiyor. Eskiden ülkelerin sadece kendi ekonomileri içerisinde krizler yaşanır ve nispeten daha az hasar ile atlatılırdı. Bu "Globalleşme" çıktı mertlik bozuldu. Tesadüftür ki bizdeki "YAŞ" toplantısı da aynı zamana denk geldi. Malum 2010 yılında bayağı bir sıkıntılı geçmişti. Bu seneki toplantı bizim iç piyasanın nasıl etkileneceğini gösterecek. Lakin buna rağmen çok ilginç bir durumdur ki TSK zirvesi emeklilik istemlerini cuma (29 temmuz) günü nispeten borsanın kapanmasına yakın veya kapandıktan sonra verdiler. Bu durum borsada muhtemel şoklara yarın hazır olun anlamına geliyor. Burada konuyu biraz değiştireceğim.

YAŞ toplantısının ne olduğunu öğreneli üç sene kadar oldu. Genelde haberlerde "Yaş toplantısı yapıldı" diye gördüğümde herhalde yine emeklilik yaşını değiştiriyorlar diye düşünüyordum. İşin aslı pek de önemsemiyordum. Hayat tarzıma bakılınca nasılsa emekli olamam diye biraz daha yükseltilmesinde bir sakınca görmediğimden olsa gerek. Fakat bu öyle bir şey değilmiş. Her tarafımdan cehalet fışkırıyormuş da haberim yokmuş. Neyse konuya dönelim.

 1 Ağustos sabahı İMKB farklı dinamiklerle borsayı açacak. Muhtemel olarak ilk seansta sert bir düşüş gelecek ve buna bağımlı olarak TL yabancı paralar karşısında pozisyonunu korumakta zorlanacak. Bir düşüş söz konusu. Altın konusunda birşey söylemiyorum. Bizdeki toplantı herhalde akşam saatlerinde sonuçlanır ve salı günü eğer normal veya iyi geçmişse toparlanır. Lakin aksi durumda durum pek de iyi olmaz. Ülke olarak ilk çıkışı 2-5 Ağustos arasında olursa nispeten etkilerini hemen hissetmeyeceğiz zira malum Ramazan ayında bizde zaten piyasalar durur. 2 ağustosta borsalar ABD oylamasını bekliyor olacak ki muhtemel sonuçları pek de parlak görünmüyor. Avrupa zaten ciddi sarsıntı içerisinde ama bir fiesta havasındalar. Batan ülekeler Portekiz, Yunanistan, İtalya, İspanya ve İrlanda. Her ne kadar telaffuz edilmese de artık Batmakta Olan Ülkeler diye bir deyim var sanırım. BOÜ (Batmakta Olan Ülkeler) kervanına Kıbrıs Rum kesimini de koyabilirsiniz. Nedeni ise artık İngiltere krallık sınırları haricinde başka ekonomilere destek vermeyi istemiyor. Bunun örneğini Yunanistan krizinde gördük ve onlar da test etmiş oldular. Malum Yunanistan İngiltere'nin şımarık çocuğu idi. Elini üzerinden çekti ve dört yıl içerisinde battı. Zor toparlanır. Aynı durum vazgeçilmez gördükleri Kıbrıs için de hasıl olmak üzere. Açık konuşmak gerekir ise Kıbrıs adasının tamamnını ele aldığımızda üretim yok denecek kadar az, gelirleri nerdeyse sadece turizme bağlı, ve kendilerini doyurmak için anakaralara bağımlılar. Sonuçları acı ve kaçınılmaz olacak. 

Sonuçta Ülkemizi ayrı tutalım, fakat ABD iyimser hava çizse dahi Avrupa aynı durumda değil. 2011 krizinden Dolar ciddi yaralarla çıkar, Euro nispeten daha az hasar ile atlatır. Kriz döneminde harkes aman birşey almayın, aman iş kurmayın ve daha birçok felaket tellallığı yapacaktır herzamanki gibi. Ben şu anki hükümeti desteklemiyorum. Yanlış anlaşılmasın, hatta tüm siyasi partileri pretesto etmek için oy kullanmadım. Sonuçta oy kullanmamak ta bir seçimdir. Siz yatırımcılara (küçük yatırımcıya demek daha doğru) önerim önünüze çıkan fırsatları değerlendirin. Kriz bir firmayı gelen-giden dengesini kuramamışsa etkiler. Bu aynı ülkelerin gelir-gider dengesini kuramışsa etkilenmesi gibi. Kriz tüm gücü ile fırtınalar koparmaya başlamadan önce ağzı yanan bankacılarımız sert bir tahsilat eğilimine girecektir. Bu noktada ilk etkileneckler Kobiler olacak. Bu 2008 krizini kendilerine fırsat gören ve insanların emeklerini ucuza kapatanlar. Çünkü güçlü firmalar sadece zam yapmama argümanını kullanırken onlar ucuz işgücü ile büyüme seçeneğini seçtiler. Arkaplanda o kadar güçleri yokken. Buna etme bulma demeyelim, Ayağını yorganına göre uzatmamak veya akarken dolduru yapmamak diyelim. Krizler yatırımcılar için fırsat zamanıdır. Hem kendiniz için dolaylı olarak da yaşadığınız ülke için ufak bir yatırımın geri dönüşü olacaktır. Krizde sadece bir kişiyi daha istihdam etmeniz sizi biraz zorlayacak fakat coğrafyanızı ele alınca nispeyen etkilerini hafifletecektir. Bir anda yatırım yapıp büyüyün demiyorum. Akıllı yatırımlarda bulunun. İyi analiz edin, aklınıza yatar ise o işe girin.

Hepinize iyi eğlenceler. Herşeye rağmen hayat devam ediyor. Battım gibi bir durumu aklınıza bile getirmeyin. Bunu ben maalesef bir kriz döneminde yaşadım ve ne olduğunu öğrendim. Küllerinizden yaniden doğmayı başarmanız gerekmekte. Ben yaptıysam sizler de yapabilirsiniz.